قلعه زاغه لرستان؛ دژ سنگی فراموش شده در مسیر تاریخ
لرستان - خرم آباد
2 ساعت پیشقلعه زاغه لرستان؛ دژ سنگی فراموش شده در مسیر تاریخ
قلعه زاغه لرستان
قلعه زاغه لرستان از آن دسته آثار تاریخی است که شاید در سایه شهرت قلعه فلکالافلاک خرمآباد کمتر به چشم آمده باشد. اما برای کسانی که به دنبال کشف لایههای پنهان تاریخ در دل طبیعت کوهستانی هستند، حرفهای زیادی برای گفتن دارد. این بنای کهن که بر فراز تپهای مخروطی و استراتژیک بنا شده، روزگاری نگهبان جادههای غربی ایران بوده است. اگر مسافر دیار کاسیتها هستید و پس از جستجو برای ویلا اجاره ای لرستان قصد دارید کمی از فضای شهری فاصله بگیرید و به دل جاده بزنید، بازدید از منطقه زاغه و قلعه باستانی میتواند یک تجربه متفاوت و بکر باشد.
آنچه در این مطلب خواهید خواند:
زاغه کجاست؟
معماری قلعه زاغه
چرا این قلعه ساخته شد؟
صعود به قلعه؛ یک کوهپیمایی سبک
در سفر به قلعه زاغه کجا اقامت کنیم؟
بهترین فصل برای سفر به زاغه
نکات مهم برای بازدیدکنندگان
زاغه کجاست؟
شهر زاغه در شرق خرم آباد قرار دارد و به دلیل قرار گرفتن در گردنهای برفگیر و کوهستانی، یکی از سردترین و مرتفعترین نقاط لرستان بهشمار میرود. وقتی از سمت بروجرد یا دورود به طرف خرمآباد حرکت میکنید، از این منطقه عبور خواهید کرد. طبیعت زاغه خشن، کوهستانی و در عین حال در فصل بهار بسیار لطیف است. تپههای ماهور، دشتهای گندم و کوههایی که تا اواخر بهار پوششی از برف دارند، منظرهای است که در این سفر شما را همراهی میکند. قلعه زاغه بر روی تپهای مشرف به شهر و جاده ترانزیتی ساخته شده تا بر تمام رفتوآمدهای منطقه تسلط داشته باشد.
معماری قلعه زاغه
دیوارهای این قلعه با استفاده از سنگهای لاشهای و تراش خورده و ملات ساروج (ترکیبی سنتی و بسیار مقاوم از آهک، خاکستر و...) ساخته شدهاند. باستان شناسان معتقدند که اسکلت اصلی این بنا به دوره ساسانیان برمیگردد، هرچند که در دورههای اسلامی (بهویژه صفویه و قاجار) نیز بازسازی شده و به عنوان کاروانسرا یا پاسگاه نظامی مورد استفاده قرار گرفته است. وقتی به بقایای دیوارها نگاه میکنید، مهارت استادکارانی را میبینید که چگونه سنگهای نامنظم را طوری کنار هم چیدهاند که قرنها در برابر باد و بارانهای شدید زاغه دوام بیاورند.
قلعه زاغه در فصل تابستان
چرا قلعه زاغه ساخته شد؟
موقعیت زاغه همیشه استراتژیک بوده، بهطوری که این منطقه گلوگاه ورود به خرمآباد از سمت شرق و شمال است. در گذشتههای دور کاروانهای تجاری و نظامی برای عبور از فلات مرکزی به سمت ایلام و خوزستان، مجبور بودند از این مسیر بگذرند. قلعه زاغه در واقع یک دژ دیدبانی و نظامی بوده است. سربازانی که در اینجا مستقر بودند، میتوانستند کیلومترها دورتر را رصد کنند و امنیت کاروانها را در برابر راهزنان تامین کنند یا از نزدیک شدن سپاه دشمن به مرکز حکومت خبر دهند. ایستادن بر فراز این قلعه، حسی از قدرت و تسلط به شما میدهد؛ گویی تمام دشت زیر پای شماست.
در سفر به قلعه زاغه کجا اقامت کنیم؟
منطقه زاغه با وجود طبیعت زیبا، امکانات اقامتی هتلی چندانی ندارد و بیشتر یک مقصد عبوری یا نیمروزی است. بنابراین اکثر گردشگران ترجیح میدهند، پایگاه اقامتی خود را در خرمآباد که حدود ۴۰ تا ۵۰ کیلومتر فاصله دارد قرار دهند. اگر به دنبال رفاه کامل هستید و میخواهید بعد از یک گشتوگذار تاریخی در فضایی مدرن استراحت کنید، ویلا اجاره خرم آباد گزینههای متنوعی را پیش روی شما میگذارد. از آپارتمانهای مبله در مرکز شهر گرفته تا خانههای ویلایی در محلههای خوشآبوهوا را شامل میشود.
یکی از ورودیهای قلعه زاغه
نکات مهم برای بازدیدکنندگان
- کفش مناسب: تپهای که قلعه روی آن قرار دارد خاکی و سنگلاخی است. از اینرو حتما کفش کتانی یا کوهنوردی بپوشید.
- بادگیر: حتی در بهار هم بادهای بالای قلعه سرد است. به همین دلیل یک بادگیر سبک همراه داشته باشید.
- حفاظت از اثر: متأسفانه در سالهای گذشته حفاریهای غیرمجاز آسیبهایی به این بنا زده است. لطفا از جابجایی سنگها یا کندن زمین خودداری کنید و چیزی جز ردپا از خود باقی نگذارید.
- تدارکات: در خود محوطه قلعه هیچ امکاناتی اعم از آب، سرویس بهداشتی و… وجود ندارد. خریدهای خود را در شهر زاغه یا خرمآباد انجام دهید.
بهترین فصل برای سفر به زاغه
زاغه منطقهای سردسیر است و زمستانهای اینجا شوخیبردار نیست و معمولا با برف سنگین و یخبندان همراه بوده، از اینرو صعود به تپه قلعه در زمستان دشوار و خطرناک است. در مقابل بهترین زمان برای دیدن قلعه، اواسط اردیبهشت تا اواخر خرداد بوده، در این زمان، دشتهای اطراف قلعه سبز میشوند و هوای خنک و دلپذیری جریان دارد. برخلاف بسیاری از مناطق ایران، تابستانهای زاغه بسیار خنک است. تیر و مرداد زمان مناسبی برای فرار از گرما و پناه بردن به سایه دیوارهای سنگی قلعه است.
اما برای کسانی که میخواهند سفرشان را به یک خاطره لوکس تبدیل کنند، پیشنهاد ویژهای داریم. تصور کنید بعد از تحمل سرمای کوهستان زاغه تنی به آب بزنید. اگرچه تعداد این موارد محدودتر است، اما با کمی جستجو میتوانید مواردی برای لرستان اجاره ویلا استخردار خرم اباد پیدا کنید. این ویلاها معمولا در باغ شهرهای اطراف خرمآباد قرار دارند و امکاناتی مانند استخر سرپوشیده آبگرم دارند که خستگی کوهنوردی را از بین میبرد.
از جاذبههای اطراف قلعه زاغه
سخن پایانی
قلعه زاغه لرستان، روایتی سنگی از استقامت در برابر تاریخ و طبیعت است. اینجا شاید شکوه تخت جمشید را نداشته باشد، اما اصالتی دارد که مخصوص کوهستان زاگرس است. اگر مسیرتان به لرستان افتاد، این دژ خاموش را از یاد نبرید.
سوالات متداول
- قدمت قلعه زاغه به چه دورهای برمیگردد؟
بررسیهای باستانشناسی نشان میدهد که شالوده اصلی بنا احتمالا مربوط به دوره ساسانیان است.
- آیا امکان اقامت شبانه در کنار قلعه وجود دارد؟
خیر، قلعه در بالای تپه و در محیطی باز قرار دارد و امکانات اقامتی یا کمپینگ ایمن در آنجا وجود ندارد.
- میزان پیادهروی تا قلعه چقدر است؟
از پایین تپه تا رسیدن به بقایای قلعه، حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه کوهپیمایی سبک (سربالایی) پیش رو دارید که به آمادگی جسمانی معمولی نیاز دارد.
نظرات کاربران(0 نظر)