گلیمچه متکازین بهشهر؛ نقش‌ها، شیوهٔ بافت و راهنمای شناخت

گلیمچهٔ متکازین از دست‌بافته‌های سنتی روستای متکازین در دهستان عشرستاق، بخش یانه‌سر شهرستان بهشهر است. در این بافته، نقش‌های هندسی در کنار شکل‌های ساده‌شدهٔ جانوران و گیاهان دیده می‌شوند. ارزش نمونهٔ محلی را می‌توان در شیوهٔ چیدن نقش‌ها و رابطهٔ میان حاشیه و زمینه دید. وجود نقش مشترک میان دو گلیمچه هم به معنی یکسان بودن طراحی آن‌ها نیست.

ذهنی‌ باف یعنی چه؟

در توصیف گلیمچه‌های متکازین از ذهنی‌بافی یاد می‌شود. بافنده می‌تواند بر پایهٔ الگوهایی که به خاطر دارد، نقش‌ها را با اندازهٔ بافته، رنگ نخ‌ها و طرح حاشیه هماهنگ کند. یک نقش آشنا ممکن است در یک نمونه تکرار شود و در نمونهٔ دیگر با فاصله یا جهت دیگری قرار بگیرد. برای مقایسهٔ دو اثر، هم طرح کلی و هم جزئیات تکرار نقش‌ها را ببینید.

چطور گلیمچه را بررسی کنیم؟

برای شناخت یک گلیمچه، از روی آن به پشت و لبه‌ها نگاه کنید. نظم لبه، اتصال نخ‌ها و تغییر رنگ‌ها اطلاعات بیشتری از یک عکس روبه‌رو می‌دهند. جنس نخ، اندازه، روش تمیزکردن و محل بافت را از سازنده یا فروشنده بپرسید. اگر قرار است روی زمین استفاده شود، علاوه بر نقش، ضخامت و مناسب بودن زیرانداز ضدلغزش را بسنجید. اگر برای دیوار می‌خرید، قبل از خرید اندازهٔ واقعی قطعه و شیوهٔ نصب را مشخص کنید.

متکازین کجاست؟

نام روستا را همراه «یانه‌سر بهشهر» جست‌وجو کنید. برای دیدن دار بافندگی، پیش از سفر از وجود کارگاه و امکان بازدید باخبر شوید. این هنر می‌تواند در فضای مسکونی انجام شود و دیدن محل کار به هماهنگی نیاز دارد. عکس گرفتن از دست بافنده، ابزار یا طرح نیمه‌کاره را با اجازه انجام دهید. اگر فقط قصد خرید دارید، منشأ بافته و امکان دریافت اطلاعات سازنده را در بازار صنایع‌دستی بپرسید.

نکته‌های کاربردی برای برنامه‌ریزی

اگر قصد خرید دارید، ابعاد گلیمچه را با فضای خانه تطبیق دهید و درباره جنس نخ و روش شست‌وشو بپرسید. پیش از رفتن به متکازین، امکان دیدن کارگاه را با بافنده هماهنگ کنید.

انتخاب اقامتگاه برای ادامهٔ سفر

اگر این بازدید بخشی از سفر چندروزه است، برای اجاره ویلا در شمال اول فاصلهٔ اقامتگاه تا برنامه‌های هر روز را بسنجید. اگر استخر از معیارهای انتخاب است، گزینه‌های ویلاهای استخردار شمال را با توجه به نوع استخر و فصل سفر مقایسه کنید.

اگر در ادامهٔ سفر به ساحل مرکزی مازندران می‌روید، گزینه‌های اجاره ویلا در بابلسر را با رزرو ویلا در دریاکنار و رزرو ویلا در خزرشهر مقایسه کنید. مسیر رفت‌وآمد و فاصلهٔ واقعی هر واحد تا مقصدهای روزانه را پیش از رزرو ببینید.