VIILAYAR
1 / 3

منطقه حفاظت شده لیسار تالش، طبیعت و راهنمای بازدید

زمان مطالعه: 7 دقیقه
24 آبان 1405 - 22:21

لیسار؛ پهنه حفاظت شده از جلگه تا کوه

موقعیت لیسار؛ یک نوار طبیعی از جلگه تا ارتفاعات

منطقه حفاظت شده لیسار در غرب گیلان و شمال شهرستان تالش قرار دارد. تفاوت این مقصد با یک پارک جنگلی معمولی در وسعت و تنوع ارتفاع آن است: در معرفی های محیط زیستی از پهنه ای یاد می شود که بخش های ساحلی و جلگه ای را به جنگل های مرطوب و مراتع کوهستانی پیوند می دهد. در منابع وابسته به روابط عمومی محیط زیست، وسعت ۳۱٬۱۴۱ هکتار برای این منطقه گزارش شده، در حالی که در بعضی معرفی های رسانه ای ارقام بالاتری آمده است؛ بنابراین عدد را با تاریخ و مرجع می نویسیم، نه به عنوان اندازه قطعی همه نقشه های روز. گفته می شود محدوده از اواخر دهه ۱۳۴۰ تحت حفاظت بوده و در دهه ۱۳۵۰ جایگاه قانونی روشن تری یافته است. در پرونده رسمی جنگل های هیرکانی یونسکو، یک جزء ثبت شده با نام لیسار (شناسه جزء پانزدهم) وجود دارد؛ این جزء ثبت جهانی را نباید معادل همه محدوده منطقه حفاظت شده لیسار گرفت. برای مسافر، معنای وسعت منطقه آن است که نام لیسار یک درِ ورودی واحد نیست. لازم است دقیقاً مشخص کند قصد دیدن کدام نقطه عمومی و مجاز را دارد و مسیر آن را جداگانه بررسی کند.

جنگل های هیرکانی و زیستگاه های متنوع

بخش هایی از لیسار در زمره زیست بوم های جنگلی هیرکانی غرب گیلان قرار می گیرند. در نقشه رسمی یونسکو، جزء پانزدهم میراث جهانی هیرکانی با نام «لیسار» و مساحت ۳٬۳۹۷٫۶۱ هکتار ثبت شده است؛ این مساحت فقط مربوط به جزء ثبت جهانی است و با وسعت کل منطقه حفاظت شده لیسار یکسان نیست. از این رو هنگام مقایسه اعداد باید مرز حقوقی هر عنوان روشن باشد؛ در نواحی پایین دست هم پوشش گیاهی تالابی و جلگه ای دیده می شود. گزارش های حفاظت از گونه های درختی مانند راش، ممرز، افرا و توسکا در محدوده های مناسب نام می برند. همین تنوع بستر، از خاک مرطوب ساحلی تا دامنه های شیب دار، سبب می شود در یک منطقه نسبتاً پیوسته زیستگاه های متفاوت شکل بگیرد. اگر در عکس های اینترنتی یک بخش از منطقه مه آلود و بخش دیگر آفتابی است، تناقض نیست؛ ارتفاع، فصل و جهت دامنه بر منظره تأثیر دارند. نمی توان انتظار داشت تمام مسیرها در یک روز و با یک نوع خودرو قابل دسترسی باشند. عبور از جنگل و مرتع حفاظت شده با گردش از جاده عمومی تفاوت قانونی دارد و حتی مسیر ظاهراً باز ممکن است برای گردش آزاد مناسب نباشد.

نمای ارتفاعات سوباتان در گستره کوهستانی لیسار، عکس گزارش تصویری امرداد

نمای ارتفاعات سوباتان در گستره کوهستانی لیسار، عکس گزارش تصویری امرداد

چشم انداز عمومی لیسار تالش و ارتفاعات پیرامون آن

چشم انداز عمومی لیسار تالش و ارتفاعات پیرامون آن

جانوران لیسار؛ دیدن گونه شاخص تضمینی نیست

منابع مرتبط با منطقه از حضور پستاندارانی مانند مرال، شوکا، خرس و برخی گوشت خواران و نیز پرندگان کوهستانی نام می برند. اهمیت این فهرست در معرفی ظرفیت زیستگاهی است، نه وعده دیدن حیوان در یک پیاده روی کوتاه. جانوران بزرگ اغلب از برخورد با انسان پرهیز می کنند و حضور در محل زادآوری یا استراحت آن ها می تواند به زیستگاه آسیب بزند. پروژه های مستندسازی درباره حیات وحش لیسار نشان می دهند ثبت تصویر جانور معمولاً حاصل پژوهش، صبر و رعایت اصول حفاظتی است. برای گردشگر عادی، شنیدن صدای پرنده و دیدن ردپا در مسیر مجاز هم می تواند تجربه ای آموزنده باشد، البته ردپا نباید بهانه دنبال کردن جانور شود. نزدیک شدن به توله ها، غذا دادن، بازکردن مسیر تازه یا استفاده از پهپاد بدون مجوز کار درستی نیست. در برخورد احتمالی با جانور بزرگ، فاصله گرفتن آرام و پیروی از راهنمای محلی اولویت دارد.

تفاوت منطقه حفاظت شده با ساحل لیسار و هزینه بازدید

نام لیسار گاهی به ساحل، شهر و منطقه حفاظت شده اشاره می کند. ساحل عمومی ممکن است نقطه ای مشخص برای پیاده روی داشته باشد، اما حفاظت قانونی در بخش های دیگر منطقه ضوابط جداگانه ای ایجاد می کند. از این رو نباید در مقاله گردشگری با یک عبارت کلی مانند «ورود به لیسار رایگان است» تمام محدوده را قابل ورود فرض کرد. برای دسترسی به محیط بانی، تصویربرداری حرفه ای و پیمایش طبیعت حفاظت شده باید با مدیریت محیط زیست هماهنگ شد. در منابع بررسی شده ساعت یکسان یا بلیت عمومیِ ثابت برای کل منطقه پیدا نشد. راه های ارتباطی و روستا های اطراف ممکن است عمومی باشند، ولی عبور از آن ها به معنی مجاز بودن ورود به قلب زیستگاه نیست. بخش هایی از منطقه خیس یا شیب دارند و در روز های بارانی خطر لغزش دارند؛ انتخاب مسیر باید براساس شرایط واقعی و نه فاصله خطی نقشه انجام شود.

راهنمای تجربه و برنامه بازدید

یک برنامه مسئولانه برای شناخت لیسار

برای نخستین دیدار، پیش از هر چیز مقصدتان را مشخص کنید: تماشای منظره از جاده عمومی، ساحل در بخش مجاز یا گردش آموزشی با راهنمای تأیید شده. اگر هدف ورود به بخش حفاظت شده است، از اداره محیط زیست شهرستان درباره مجوز، محدودیت فصلی و همراه مناسب سؤال کنید. در روز بازدید، مسیر کوتاه و قابل برگشت را انتخاب کنید و برای دیدن جانور خاص فشار به طبیعت وارد نکنید. اگر امکان ورود وجود نداشت، سفر را به بخش های عمومی شهر و جاذبه های مجاز محدود کنید. بهتر است دوربین دوچشمی، بارانی سبک و کفش مناسب زمین مرطوب همراه داشته باشید. پیش از ترک خودرو محل آنتن دهی و زمان بازگشت را مشخص کنید. برنامه ریزی خوب یعنی بتوانید هم از طبیعت لذت ببرید و هم پس از خروج شما نشانه ای از حضور گروه در زیستگاه باقی نماند.

بهترین فصل برای جنگل، جلگه و پرنده نگری

لیسار چندنوع چشم انداز دارد و به همین دلیل یک زمان واحد برای همه بخش های آن مناسب نیست. بهار در ارتفاعات با تغییر سریع هوا و در جلگه با سبزی فراوان همراه می شود؛ تابستان در سایه جنگل خوشایند است، اما رطوبت و حشرات و ازدحام بعضی مسیرها را باید در نظر گرفت. پاییز درختان را رنگارنگ می کند و برای ثبت منظره از فاصله مجاز انتخاب جذابی است. زمستان در ارتفاعات می تواند با یخبندان و دسترسی دشوار همراه باشد، هرچند بخش های کم ارتفاع شرایط متفاوتی دارند. به جای بسنده کردن به دمای شهر تالش، پیش بینی هوا و هشدار های محلی مسیر مقصد را بررسی کنید. برای مشاهده پرندگان زمان روشنایی صبح و سکوت معمولاً مفید است، اما هیچ فصلی دیدن گونه مشخص را تضمین نمی کند. محدودیت حفاظتی در زمان حساس زادآوری ممکن است از ترجیح گردشگر مهم تر باشد.

نمای اراضی منطقه حفاظت شده لیسار در گزارش محیط زیست

نمای اراضی منطقه حفاظت شده لیسار در گزارش محیط زیست

عکاسی و رفتار صحیح در طبیعت حفاظت شده

برای تهیه مجموعه عکس خوب، لازم نیست به لانه یا جانور نزدیک شوید. نمای باز از لایه های جنگل، جزئیات گیاهان در مسیر مجاز و منظره ساحلی از نقطه عمومی می تواند گستره منطقه را بهتر روایت کند. در هنگام عکاسی از افراد محلی اجازه بگیرید و نشانی دقیق زیستگاه گونه حساس را به صورت عمومی منتشر نکنید. هیچ وقت با پخش صدای ضبط شده پرندگان یا غذا دادن، جانوران را برای ثبت عکس به خود جذب نکنید. روی شاخه ها علامت نزنید، گیاه نچینید و به مسیر های مسدودشده وارد نشوید. کیسه کوچک زباله و قمقمه همراه داشته باشید و در صورت مشاهده آتش یا آسیب محیط زیستی، موضوع را به نهاد مسئول گزارش کنید. اگر به جای تصویر نزدیک جانور، فقط منظره جنگل را به خانه بردید، سفر شما همچنان ارزشمند بوده؛ همین رفتار فشار بر زیستگاه را کاهش می دهد.

برنامه سفر و اقامت

برای برنامه سفر، فاصله اقامتگاه تا مقصد و زمان رفت و برگشت را بررسی کنید. گزینه های اقامت را در اجاره ویلا در گیلان ببینید. امکانات و ظرفیت هر اقامتگاه در ویلایار درج شده است. برای سفر گروهی، ویلا های استخردار را هم مقایسه کنید. برای ادامه سفر می توانید به اقامتگاه های تالش سر بزنید.

پرسش های متداول

لیسار در کدام شهرستان است؟

این منطقه حفاظت شده در محدوده شمال شهرستان تالش استان گیلان قرار دارد.

آیا منطقه حفاظت شده لیسار با ساحل عمومی لیسار یکی است؟

خیر؛ محدوده حفاظت شده بسیار گسترده تر است و ضوابط ورود جداگانه ای دارد.

آیا می توان در لیسار حیوانات وحشی را از نزدیک دید؟

مشاهده گونه مشخص تضمینی نیست و نزدیک شدن عمدی به جانوران یا زیستگاه حساس مناسب نیست.

اشتراک گذاری :

دیدگاه‌ها و نظرات خود را بنویسید

کد امنیتی
نظری یافت نشد...
همین الان نظر خودت رو ثبت کن!

موقعیت مکانی