غار کلماکره لرستان: ششمین گنجینه بزرگ جهان در دل کوه مله
غار کلماکره لرستان: ششمین گنجینه بزرگ جهان در دل کوه مله
غار کلماکره لرستان: ششمین گنجینه بزرگ جهان در دل کوه مله
نمایی از داخل غار کلماکره
غار کلماکره لرستان نامی است که وقتی در سال ۱۳۶۸ بر سر زبان‌ها افتاد، نه تنها ایران بلکه بزرگترین موزه‌های جهان را در بهت فرو برد. شاید تا پیش از آن سال، کوه‌های پلدختر تنها پناهگاهی برای عشایر و شکارچیان محلی بود، اما یک اتفاق ساده، پرده از رازی برداشت که هزاران سال در تاریکی مطلق پنهان مانده بود. اگر شیفته داستان‌های واقعی از گنج‌های باستانی هستید و قصد دارید با بررسی گزینه‌های اجاره ویلا در استان لرستان راهی دیار مفرغ و بلوط شوید، داستان این غار عجیب‌ترین چیزی است که خواهید شنید.
آنچه در این مطلب خواهید خواند:
شکارچی بز کوهی و کشفی که تاریخ را تکان داد
معنای نام کلماکره چیست؟
موقعیت جغرافیایی و سختی مسیر غار کلماکره
معماری داخلی غار کلماکره
نکات مهم برای بازدیدکنندگان
شکارچی بز کوهی و کشفی که تاریخ را تکان داد
همه چیز از یک تعقیب و گریز ساده شروع شد. پاییز سال ۱۳۶۸ بود و یک شکارچی بومی در تعقیب یک بز کوهی چابک به ارتفاعات «کوه مله» در پلدختر رفته بود. بز کوهی برای فرار از تیررس به داخل شکافی پناه برد که از بیرون چندان پیدا نبود. شکارچی کنجکاو به دنبال شکار خود وارد، شکاف شد و با صحنه‌ای روبرو شد که مسیر زندگی او و باستان‌شناسی ایران را تغییر داد.
او وارد تالاری شده بود که کف آن پوشیده از سکه‌های قدیمی و اشیاء نقره‌ای بود. صورتک‌های طلایی، مجسمه‌های حیوانات و ظروف بسیار ظریف در همه‌جا پراکنده بودند. این غار که بعدها به نام کلماکره شناخته شد، مخفیگاه یکی از عظیم‌ترین خزانه‌های حکومت‌های ایران باستان (احتمالا ایلامی‌ها یا هخامنشیان) بود که برای در امان ماندن از غارت دشمنان، در این کوه غیرقابل نفوذ پنهان شده بود.
ستون‌های استالاکتیت و استالاگمیت غار کلماکره
معنای نام کلماکره چیست؟
در ورودی این غار یک درخت انجیر پیر و قدیمی وجود داشته که میوه‌های آن غذای بزهای کوهی بوده، بنابراین کلماکره به معنای مأوای بز کوهی و درخت انجیر است. این نام‌گذاری نشان می‌دهد که محلی‌ها سال‌ها از وجود این مکان بدون اطلاع از محتویات آن آگاه بوده‌اند. اسم‌ها در لرستان همیشه ریشه در طبیعت دارند. «کلماکره» ترکیبی از سه کلمه لری است:
- «کُل»: به معنای بز کوهی نر همان حیوانی که باعث کشف غار شد.
- «ما»: به معنای مأوا، خانه یا جایگاه است.
- «کره»: اشاره به درخت انجیر وحشی دارد.
موقعیت جغرافیایی و سختی مسیر غار کلماکره
غار کلماکره در شهرستان پلدختر و در کوهی به نام «مهله» یا «مله» قرار دارد. فاصله این غار تا شهر پلدختر حدود ۲۰ کیلومتر است. اما رسیدن به دهانه غار کار هرکسی نیست. دهانه غار در ارتفاعی بالا و در دیواره‌ای عمودی قرار گرفته است. در گذشته شاید راه‌های دسترسی مخفی وجود داشته، اما امروزه برای ورود به غار به تجهیزات فنی کوهنوردی، طناب و مهارت فرود نیاز دارید. دهانه ورودی بسیار تنگ است اما پس از عبور از آن، تالارهای وسیعی با ستون‌های استالاکتیت و استالاگمیت ظاهر می‌شوند. از این‌رو اگر به صورت خانوادگی یا با گروهی از دوستان سفر می‌کنید، اجاره ویلا و سوئیت در لرستان گزینه اقتصادی و راحتی است. به‌طوری که شما می‌توانید صبح زود به سمت پلدختر حرکت کنید از طبیعت و دامنه کوه مله دیدن کنید و شب به اقامتگاه امن خود برگردید.
معماری داخلی غار کلماکره
غار کلماکره از چهار تالار بزرگ تشکیل شده که به هم راه دارند.
- تالار اول: محل نگهبانی محافظان گنجینه بوده است.
- تالارهای بعدی: محل نگهداری خمره‌ها و اشیاء قیمتی است. ستون‌های آهکی بلند که در طول میلیون‌ها سال شکل گرفته‌اند، فضایی وهم‌آلود به غار داده‌اند. در کف غار حوضچه‌های آب زلالی وجود دارد که در سکوت مطلق غار، تنها صدای چکیدن قطرات آب در آن‌ها شنیده می‌شود. باستان‌شناسان معتقدند در زمان باستان، ورودی‌های غار به طرز ماهرانه‌ای با سنگ‌چین استتار شده بودند تا کسی به آن دسترسی نداشته باشد.
نکات مهم برای بازدیدکنندگان
از آنجا که این منطقه جزو سایت‌های باستانی حساس به شمار می‌رود، بازدید از داخل غار محدودیت‌های جدی دارد و معمولا برای عموم آزاد نیست. همچنین مسیر دسترسی ریزشی و پرتگاهی است. بدون آمادگی جسمانی بالا و تجهیزات، فکر صعود به دهانه غار را از سر بیرون کنید.
علاوه‌بر این برای کسانی که در فصل‌های گرم سال (اواخر بهار و تابستان) به این منطقه سفر می‌کنند، هیچ‌چیز لذت‌بخش‌تر از آب‌تنی بعد از یک کوهپیمایی نیست. اگرچه تعداد این نوع اقامتگاه‌ها در مناطق کوهستانی محدودتر است، اما با کمی جستجو می‌توانید گزینه‌هایی برای اجاره ویلا استخردار لرستان در حومه شهرهای بزرگ استان پیدا کنید تا خستگی مسیر سخت کلماکره را از تن بیرون کنید.
یکی از تالارهای وسیع غار
سخن پایانی
غار کلماکره لرستان، زخمی عمیق اما پرافتخار بر پیکره تاریخ ایران است. زخمی از بابت غارت‌های اولیه و افتخاری از بابت اثبات تمدن و هنر بی‌نظیر نیاکان ما در قلب زاگرس. اگرچه امروز ویترین‌های این غار خالی است، اما ایستادن در پای کوه مله و تنفس در هوایی که رازهای ۲۷۰۰ ساله را در خود دارد، تجربه‌ای است که در کمتر جای دنیا نصیب شما می‌شود.
سوالات متداول
- آیا الان می‌توانیم گنج‌های کلماکره را داخل غار ببینیم؟
خیر، غار سال‌هاست که تخلیه شده و هم‌اکنون در موزه قلعه فلک الافلاک خرم‌آباد و موزه ملی ایران در تهران نگهداری می‌شوند.
- آیا برای بازدید از منطقه در پلدختر باید اقامتگاه رزرو کنیم؟
پلدختر شهر کوچکی است و شما می‌توانید در خرم‌آباد اقامت کنید (که امکانات بیشتری دارد) و در یک سفر یک‌روزه به بازدید از پلدختر و کوه مله بروید و برگردید.
دیدگاه‌ها و نظرات خود را بنویسید
