لافند بازی؛ بند بازی سنتی گیلان
لافند بازی؛ بند بازی سنتی گیلان
لافند بازی؛ پیشینه و شیوه اجرای نمایش
لافند چیست و چرا نمایش جمعی است؟
در گویش محلی، لافند به ریسمان یا طنابی گفته میشود که پهلوان روی آن حرکت میکند. نمایش فقط راهرفتن بر طناب نیست؛ گفتوگوی طنزآمیز با دستیار، موسیقی زنده و واکنش مردم به آن شخصیت میدهد. لافند بازی با نامهایی مانند لافنبازی و رسنبازی نیز شناخته شده است. روایتهای مردمنگارانه اجرای آن را در جشنها، عروسیها و دورههایی از سال توصیف میکنند، اما برنامه ثابتی برای تکتک شهرها وجود ندارد.
چه کسانی در گروه اجرا حضور دارند؟
چهره اصلی، پهلوان یا بند باز است که با چوب بلندِ تعادل از روی طناب میگذرد و حرکات نمایشی انجام میدهد. «یالانچی» یا «شیطانک» با نمایش طنز در پایین میدان، ارتباط میان پهلوان و جمعیت را زنده نگه میدارد. نوازنده سرنا و نقاره یا دهل نیز ضرباهنگ حرکت را میسازد. حذف این نقشها از روایت، لافند بازی را به یک حرکت ورزشی مجرد تبدیل میکند؛ درحالیکه بخش مهمی از ارزش آن در همین گروه و رابطه با تماشاگران است.
درباره طناب، ابزار و خطر اجرا
روش نصب طناب به مهارت اجرایی و تجهیزات ایمن وابسته است. در روایتهایی از استادان قدیمی، جنس طناب و طول چوب تعادل شرح داده شده، ولی این اندازهها برای همه گروهها استاندارد واحد نیستند. لافند بازی میتواند بسیار خطرناک باشد؛ تماشای یک فیلم یا خواندن دستور ساخت، مجوز اجرای شخصی نیست. توصیف فنی در مقاله گردشگری باید برای شناخت میراث باشد، نه آموزش عملی بستن طناب در ارتفاع.
لافند بازی در فرهنگ جشن و شادی
اجرای لافند بازان در فضای بازِ جشنها فرصتی برای جمعشدن خانوادهها بوده است. در بعضی نقلها، تماشاگران پس از پایان نمایش در مراسمی موسوم به دوران به گروه هدیه یا دستمزد میدادند. شکل حمایت و دعوت اجراگران امروزه ممکن است با قرارداد جشنواره یا برنامه فرهنگی تفاوت کند. از این رو دیدن یک اجرای صحنهای شهری و مشاهده لافند بازیِ سنتی روستایی، دو تجربه نزدیک اما الزاماً یکسان نیستند.

تماشای لافند بازی و احترام به اجراکنندگان
برنامهای برای تماشای لافند بازی
بهترین راه یافتن اجرا، پرسیدن از برگزارکنندگان جشنهای بومی یا مراکز فرهنگی مقصد است. ویدئوی کوتاه یا خبر برگزاری چند سال قبل، تضمین تکرار مراسم در همان روز و مکان نیست. وقتی برنامه تأیید شد، کمی زودتر برسید تا بتوانید جای امن انتخاب کنید و قبل از شروع صدای سازها و آمادهشدن میدان را ببینید. زمانبندی سفر را بر اساس برنامه واقعی برگزارکننده انجام دهید.
چطور از زاویه مناسب تماشا کنیم؟
محیط زیر طناب باید در اختیار گروه اجرا باقی بماند. برای دید بهتر به تکیهگاهها یا محل مهار طناب نزدیک نشوید و کودک را جلوتر از جمعیت نفرستید. بهخصوص هنگام حرکتهای سریع، ورود ناگهانی تماشاگر به میدان میتواند برای پهلوان و خود فرد خطر ایجاد کند. اگر عکاسی میکنید دوربین را طوری نگه دارید که میدان دید سایر افراد را نبندد؛ استفاده از فلاش مستقیم نیز ممکن است تمرکز اجراگر را مختل کند.
در اجرای لافند بازی به چه بخشهایی توجه کنیم؟
در یک اجرای لافند بازی، نقش طناب و میدان اجرا، حرکت فرد روی طناب، چوب تعادل، یالانچی و سازهای همراه میتواند به شناخت ساختار نمایش کمک کند. این آیین را صرفاً با بند بازی سیرک یکی ندانید؛ نام گروه، محل و شیوه اجرای آن اهمیت فرهنگی دارد. تماشاگر باید در محدوده مجاز بایستد و به تجهیزات یا مسیر حرکت اجراکنندگان نزدیک نشود.
تجربه خانوادهها و گردشگران
به همراهان توضیح دهید که برخی شوخیها و نقشهای نمایش به سنت محلی تعلق دارد و لزوماً مانند برنامههای تئاتری امروز نیست. با اجراگران و تماشاگران با احترام برخورد کنید و از درخواست حرکت خطرناک برای گرفتن عکس بپرهیزید. بعد از نمایش، اگر امکان گفتوگو باشد، از خود هنرمند درباره نام حرکات و تاریخچه گروه سؤال کنید؛ چنین گفتوگویی ارزش بیشتری از توضیحهای حدسی در شبکههای اجتماعی دارد.

ادامه سفر و انتخاب اقامت
تماشای لافند بازی به زمان اجرا وابسته است، نه نزدیکی یک جاذبه ثابت به اقامتگاه. برای شناخت محدودهها، مقاصد گیلان را ببینید و سپس از ویلاهای اجارهای شمال اقامت مناسب پیدا کنید. اگر قصد گشت جنگلی دارید انتخاب ویلای جنگلی و اگر اجرای موردنظر در غرب استان است اقامتگاه تالش را بررسی کنید؛ برای ظرفیت دقیق به صفحه اصلی ویلایار برگردید.

پرسشهای متداول
آیا لافند بازی همان بند بازی سیرک است؟
از نظر حرکت روی طناب شباهت دارد، اما نقش یالانچی و موسیقی محلی به آن هویت بومی ویژه میدهد.
آیا هر زمان به گیلان سفر کنیم اجرا دارد؟
خیر؛ زمان و مکان را باید با برگزارکننده برنامه همان سال هماهنگ کرد.
میتوان زیر طناب عکاسی کرد؟
خیر؛ محدوده زیر طناب باید برای ایمنی اجراگران و تماشاگران آزاد بماند.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
نظری یافت نشد...
همین الان نظر خودت رو ثبت کن!
ویلاهای مرتبط
اقامتگاههای پیشنهادی مرتبط با این مطلب