گمج سازی گیلان؛ ساخت و خرید گمج سفالی
گمج سازی گیلان؛ ساخت و خرید گمج سفالی
گمج ظرف سفالی سنتی گیلان است که در پخت بعضی خورش های محلی به کار می رود. نمونه های رایج را با بدنه گرد، دهانه نسبتاً باز، دو گوشه برای گرفتن و درپوشی که روی ظرف می نشیند می توان شناخت. لعاب سبز در بسیاری از گمج های بازار دیده می شود و اندازه، شکل دسته و نوع پرداخت بدنه از یک سفالگر تا سفالگر دیگر فرق دارند. برای خرید گمج، کاربردی که سازنده برای ظرف مشخص کرده به اندازه ظاهر و رنگ آن اهمیت دارد.
گمج کجا ساخته می شود؟
سفالگری در بخش های مختلف گیلان سابقه دارد و روستای جیرده در شهرستان شفت از محل های شناخته شده کارگاه های سفال سنتی است. در بازارهای محلی هم گمج در کنار ظرف های سفالی دیگر فروخته می شود. هنگام خرید، نام تولیدکننده و محل ساخت را از فروشنده بپرسید. محل فروش به تنهایی محل ساخت ظرف را مشخص نمی کند. برای دیدن فرایند ساخت در جیرده یا دیگر بخش های گیلان، پیش از رفتن به کارگاه از زمان حضور سفالگر و امکان بازدید مطمئن شوید.

خاک رس چگونه آماده می شود؟
برای ساخت ظرف، خاک رس را با آب آماده می کنند تا قابلیت شکل گرفتن پیدا کند. گل را ورز می دهند و بر اساس شیوه کار، ذرات درشت و بخش های نامناسب را جدا می کنند. ترکیب گل، مقدار آب و کیفیت ورز دادن روی استحکام بدنه و نتیجه پخت اثر می گذارند. سفالگر بخشی از گل را برای بدنه و مقدار دیگری را برای ساخت درپوش در نظر می گیرد. یک ظرف بزرگ ممکن است به زمان بیشتری برای شکل دادن و خشک شدن نیاز داشته باشد.
ساخت بدنه، پخت و لعاب کاری
سفالگر گل را با دست یا روی چرخ به شکل بدنه در می آورد و لبه را طوری تنظیم می کند که درپوش روی ظرف جا بیفتد. بعد از شکل دادن، قطعه را با فرصت کافی خشک می کند تا رطوبت به تدریج کم شود. پخت در کوره گل را به سفال تبدیل می کند و نوع لعاب و شیوه پخت به کاربری مورد انتظار ظرف بستگی دارند. در گمج لعاب دار، پوشش می تواند رنگ و بافت سطح را تغییر دهد. درباره مناسب بودن لعاب برای تماس با غذا و نحوه گرم کردن ظرف از سازنده توضیح مشخص بخواهید.

کاربرد گمج در آشپزی گیلان
گمج در آشپزی محلی برای پخت بعضی خورش ها شناخته می شود. درپوش متناسب با دهانه و شیوه استفاده از حرارت برای نتیجه پخت اهمیت دارند. شکل و رنگ ظرف به تنهایی نشان نمی دهند که می تواند روی شعله قرار بگیرد. بعضی نمونه ها برای سرو یا تزیین ساخته می شوند. اگر قصد پخت دارید، هنگام خرید کاربرد ظرف، شیوه گرم کردن و توصیه های سازنده درباره منبع گرما را بررسی کنید. روش درست استفاده به جنس بدنه، پوشش و ساخت ظرف بستگی دارد.
راهنمای خرید گمج سفالی
گمج را روی سطح صاف بگذارید تا ثبات کف مشخص شود. درپوش را بردارید و دوباره روی ظرف بگذارید تا تناسب آن با دهانه را ببینید. در نور کافی، لبه، کف و محل اتصال دسته را برای ترک یا شکستگی بررسی کنید. اندازه ظرف را بر اساس میزان غذایی که معمولاً آماده می کنید انتخاب کنید. ظرف بزرگ برای خانواده پرجمعیت می تواند مناسب باشد، اما حمل و نگهداری آن فضای بیشتری می خواهد. برای استفاده با خوراک، مرغوب بودن ظاهر کافی نیست و توضیح سازنده درباره لعاب و کاربری ظرف اهمیت دارد.

نگهداری و جابه جایی گمج
هنگام حمل، درپوش را جداگانه بپیچید و فضای خالی بین ظرف و بسته را پر کنید تا قطعه ها به هم ضربه نزنند. شیوه شست و شو را از سفالگر بپرسید. ظرف را پیش از نگهداری خشک کنید و مراقب باشید کف یا لبه آن به وسایل سخت برخورد نکند. اگر گمج برای پخت مناسب معرفی شده، روش گرم کردن و سرد شدن را طبق توصیه سازنده دنبال کنید. گذاشتن ظرف داغ روی سطح سرد یا استفاده از ظرف دارای ترک می تواند آسیب ایجاد کند.
بازدید از کارگاه سفالگری
پیش از بازدید، درباره کاری که در آن ساعت انجام می شود سؤال کنید. مشاهده شکل دادن لبه، ساخت درپوش یا آماده شدن ظرف برای کوره کمک می کند تفاوت کارگاه و محصول تمام شده را بهتر بفهمید. برای عکاسی از افراد و فضای داخل کارگاه اجازه بگیرید. اگر سفالگر ظرف ها را برای خشک شدن یا پخت کنار گذاشته است، جابه جا کردن آن ها را به خودش بسپارید. برای خرید، درباره نام سازنده، سفارش اندازه و زمان آماده شدن ظرف سؤال کنید.

برنامه سفر و اقامت
برای دیدن سفالگری در محدوده شفت و جیرده، پیش از رفتن به کارگاه درباره زمان و امکان بازدید سؤال کنید. برای مقایسه شهرهای استان، فهرست اجاره ویلا در گیلان را ببینید. ظرفیت و امکانات اقامتگاه های ویلایار را با تعداد همراهان هماهنگ کنید. اگر استخر جزو امکانات مورد نیازتان است، صفحه ویلاهای استخردار را هم ببینید. برای ادامه سفر در غرب استان، اقامتگاه های تالش را بررسی کنید.
پرسش های متداول
گمج گیلان را چگونه بشناسیم؟
بدنه سفالی، شکل ظرف و درپوش متناسب از نشانه های رایج هستند. برای انتخاب، کاربرد و نام سازنده را هم بپرسید.
آیا گمج لعاب سبز برای پخت مناسب است؟
رنگ لعاب برای تشخیص کافی نیست. برای پخت غذا، از سازنده درباره کاربرد حرارتی ظرف و مناسب بودن پوشش برای تماس با خوراک سؤال کنید.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
نظری یافت نشد...
همین الان نظر خودت رو ثبت کن!
ویلاهای مرتبط
اقامتگاههای پیشنهادی مرتبط با این مطلب