بامبو بافی گیلان؛ هنر لیالستان لاهیجان
بامبو بافی گیلان؛ هنر لیالستان لاهیجان
بامبو بافی از صنایع دستی شناخته شده گیلان است که در محدوده لاهیجان و به ویژه لیالستان رواج دارد. بافنده از ساقه خیزران، نوارهایی باریک و قابل خم شدن آماده می کند و با در هم نشاندن آن ها سبد، سینی و وسایل تزیینی می سازد. سبک بودن بسیاری از این محصولات و شکل منظم نوارها باعث می شود در خانه هم کاربرد داشته باشند. در این راهنما با ماده اولیه، روش ساخت، تفاوت با حصیر و نکات خرید محصولی آشنا می شوید که بتوانید از آن استفاده کنید.
بامبو بافی در لیالستان لاهیجان
لیالستان به عنوان روستای ملی بامبو بافی ایران شناخته شده است. این عنوان به پیوند روستا با مهارت بافت خیزران اشاره دارد. در کارگاه ها، ظروف ساده در کنار مدل های تزیینی و نمونه هایی با فرم یا کاربرد تازه دیده می شوند. بعضی بافندگان از شکل سبدهای قدیمی الهام می گیرند و آن را با اندازه یا دسته متفاوت می سازند. اگر قصد بازدید دارید، پیش از حرکت محل کارگاه و ساعت کار را بپرسید. دیدن نمایشگاه و دیدن روند بافت، دسترسی و زمان متفاوتی نیاز دارند.

خیزران چگونه برای بافت آماده می شود؟
بامبو یا خیزران ساقه ای بند دار دارد. بافنده پس از انتخاب ساقه، بخش قابل استفاده را از طول به نوارهایی با پهنای متناسب با اندازه ظرف تقسیم می کند. نوارهای مربوط به دیواره و لبه می توانند ضخامت متفاوتی داشته باشند. سطح نوارها پرداخت می شود تا هنگام خم کردن راحت تر حرکت کند و لبه تیز به دست آسیب نرساند. بافنده برای هر طرح، انعطاف و استحکام نوار را می سنجد. ماده ای که در لبه کار مقاوم است، ممکن است برای جزئیات و خم های کوچک به اندازه کافی نرم نباشد.
کف، دیواره و لبه سبد
برای ساخت سبد، بافنده ابتدا شکل کف را می سازد و نوارهای اصلی را در فاصله های مشخص از هم قرار می دهد. نوار باریک تر یک در میان از میان پایه ها رد می شود. با بالا آمدن بافت، حالت دیواره و زاویه باز شدن سبد شکل می گیرد. سپس رشته های آزاد در لبه جمع و محکم می شوند. در سبد دسته دار، محل اتصال دسته به دیواره روی تعادل و وزن قابل حمل اثر دارد. در سینی، ثبات سطح و یکدست بودن حاشیه اهمیت بیشتری پیدا می کند.

تفاوت بامبو و حصیر تالابی
در بافت بامبو، نوارها از ساقه خیزران به دست می آیند و معمولاً سطح صاف تری دارند. حصیر گیلان اغلب با گیاهان تالابی مانند لی بافته می شود و نرمی رشته و بافت سطح آن می تواند متفاوت باشد. مروار بافی هم از ترکه های قابل خم شدن استفاده می کند. برای تشخیص، نوع ماده را از فروشنده بپرسید و نوارهای قسمت کف یا محل اتصال دسته را نگاه کنید. شکل گرد یک سبد به تنهایی نشان نمی دهد ماده اصلی آن بامبو، حصیر یا ترکه است.
چه محصولی برای خرید مناسب است؟
پیش از خرید اندازه محل استفاده و وزن وسایلی را که در سبد می گذارید در نظر بگیرید. سینی باید روی سطح صاف لق نزند. در سبد، لبه را از نزدیک نگاه کنید و اتصال دسته و دیواره را بررسی کنید. تفاوت کوچک رنگ در نوارها بخشی از تفاوت طبیعی خیزران است. ترک نزدیک دسته، نوار شکسته یا فاصله زیاد در جاهایی که قرار است بار تحمل کنند اهمیت بیشتری دارند. درباره نام بافنده، زمان تقریبی ساخت و شیوه نگهداری سؤال کنید تا بتوانید دو محصول مشابه را به درستی مقایسه کنید.
نگهداری و کاربرد روزمره
برای گرد گیری از برس یا دستمال نرم استفاده کنید. سبد بامبویی را پس از تماس با رطوبت در محلی دارای جریان هوا بگذارید تا خشک شود. برای محصولات دارای پوشش، از سازنده بپرسید سطح در برابر آب چه میزان مقاومت دارد. سبدی که برای وسایل سبک یا میوه خریداری می شود برای جابه جایی بار سنگین طراحی نشده است. همچنین اگر آباژور یا چراغی با پوشش بامبویی انتخاب می کنید، شرایط استفاده و فاصله منبع گرما از بافته را از سازنده بپرسید.

بازدید از کارگاه بامبو بافی
پیش از سفر به لیالستان، با کارگاه تماس بگیرید و بپرسید کدام مرحله در زمان بازدید انجام می شود. دیدن ساقه خیزران، نوار آماده و ظرف تمام شده در کنار هم به شناخت روش بافت کمک می کند. برای عکس گرفتن از فرد یا ابزار کار اجازه بگیرید. اگر به خرید مستقیم علاقه دارید، درباره محصولی با اندازه مورد نیازتان و مدت ساخت سؤال کنید. برخی وسایل را همان روز می توان خرید و مدل های خاص ممکن است به سفارش و زمان بیشتری نیاز داشته باشند.
برنامه سفر و اقامت
اگر برای دیدن بامبو بافی به لیالستان می روید، بازدید کارگاه و گردش در لاهیجان را در یک روز برنامه ریزی کنید. برای مقایسه شهرهای استان، فهرست اجاره ویلا در گیلان را ببینید. ظرفیت و امکانات اقامتگاه های ویلایار را با تعداد همراهان هماهنگ کنید. اگر استخر جزو امکانات مورد نیازتان است، صفحه ویلاهای استخردار را هم ببینید. برای ادامه سفر در غرب استان، اقامتگاه های تالش را بررسی کنید.
پرسش های متداول
معروف ترین محل بامبو بافی در لاهیجان کجاست؟
لیالستان از محل های شناخته شده این هنر در محدوده لاهیجان است و عنوان روستای ملی بامبو بافی را دارد.
آیا همه سبدهای بامبویی ضد آب هستند؟
دوام در تماس با آب به ضخامت مواد و نوع پوشش بستگی دارد. پیش از خرید از بافنده درباره شست و شو و کاربرد محصول سؤال کنید.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
نظری یافت نشد...
همین الان نظر خودت رو ثبت کن!
ویلاهای مرتبط
اقامتگاههای پیشنهادی مرتبط با این مطلب